Coronavirus: tips van en voor gemeenten

De maatregelen rondom het coronavirus hebben ook consequenties voor onze gemeenten. Lees hoe andere kerken en gemeenten hiermee omgaan en deel eigen creatieve ideeën. Update: 6 april.

Op 23 maart heeft de overheid verder aangescherpte maatregelen aangekondigd. Belangrijk voor de kerken is dat nu ook bijeenkomsten met minder dan honderd mensen verboden zijn, dat mensen wordt aangeraden om zo veel mogelijk thuis te blijven en om in alle gevallen waarin mensen elkaar zien anderhalve meter afstand te houden. Veruit de meeste kerken waren al gestopt met het houden van diensten 'met publiek' op locatie, maar inmiddels is er ook geen ruimte meer voor bijeenkomsten van (bijbel- of gebeds-)kringen en andere kleinschalige activiteiten. Zie ook een communiqué van het CIO (contactorgaan kerken en overheid).

De huidige situatie stelt ons voor bijzondere uitdagingen. Hoe geven we ons gemeenteleven in deze periode vorm? Hoe houden we elkaar vast als we elkaar misschien een tijdje niet op de vaste activiteiten kunnen ontmoeten? Op deze pagina verzamelen we hiervoor ideeën vanuit Unie- en ABC-gemeenten en andere kerken en organisaties, ter inspiratie en bemoediging. Suggesties kunt u Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. aanleveren, zodat we deze pagina steeds verder kunnen uitbreiden.

Algemene richtlijnen

  • Allereerst raden wij u aan om de maatregelen en adviezen van de overheid en de RIVM te  volgen. Lees hier de informatie van de Rijksoverheid en het RIVM.
  • Voor de regionale situatie kunt u de site van de GGD in uw regio bekijken.
  • Het CIO (contactorgaan kerken en overheid, waar ook Unie en ABC in zijn vertegenwoordigd) heeft overlegd met minister Grapperhaus over de uitzondering van het samenkomstverbod voor religieuze groepen. Als resultaat daarvan is op 26 maart een communiqué opgesteld.

Diensten streamen via Kerkstream.nl

Steeds meer gemeenten gaan over op het via internet uitzenden van kerkdiensten.

  • Unie en ABC hebben de website Kerkstream.nl in het leven geroepen. Hier kunnen gemeenten die hun diensten live streamen zelf hun stream aanmelden, zodat meer mensen die kunnen volgen en op die manier toch een dienst kunnen 'bijwonen'. De website staat ook open voor kerken uit andere kerkgenootschappen. Inmiddels bieden ruim vijftig kerken uit het hele land hun diensten op dit platform aan.
  • Alternatieven voor live streamen is het vooraf opnemen van een overdenking/preek of meer aangeklede kerkdienst en die op de eigen website of bijvoorbeeld YouTube plaatsen. Via e-mail of sociale media kan vervolgens de link naar de betreffende opname worden gedeeld met de gemeenteleden of een bredere groep betrokkenen/belangstellenden.

Bekijk ook deze praktische, filmtechnische tips die we hebben opgesteld voor gemeenten die kerkdiensten opnemen.

Bekijk hier ook een aantal tips en aandachtspunten, onder meer rondom de privacywetgeving AVG.

Auteursrechten bij uitzenden van liederen

We hebben van verschillende gemeenten vragen gekregen over de auteursrechten rondom het online uitzenden van liederen via internet. De Unie betaalt jaarlijks via CCLi voor alle aangesloten gemeenten de auteursrechten voor het zingen en projecteren van liederen in de diensten. Tevens wordt rond het begin van elk kalenderjaar geïnventariseerd (via de gemeentestatistiek) welke gemeenten hun diensten streamen en dus de gezongen liederen via internet verspreiden. Deze gemeenten betalen via de Unie een extra bijdrage. De Unie is in overleg met BUMA over de situatie dat plotseling veel meer gemeenten hun diensten via internet verspreiden. U hoeft dus niet individueel voor uw gemeente iets te regelen - dit zou duurder zijn dan het als kerkgenootschap te regelen. Mogelijk betekent het wel dat u naderhand een extra bedrag moet betalen voor de aanvullende rechten. Dit gaat dan om circa 50 euro voor 2020. Ondertussen kunt u uw diensten alvast online uitzenden.

Andere manieren van gemeente-zijn

Gemeente-zijn is natuurlijk meer dan op zondag twee uurtjes bij elkaar komen. Misschien vormen de huidige omstandigheden wel een uitgelezen kans om elkaar meer buiten de vaste activiteiten op te zoeken én om meer naar buiten te treden. Ideeën vanuit gemeenten:

  • Drie kerken in 2e Exloërmond en Valthermond (baptisten en PKN) bieden gemeenteleden een zorgvuldig verpakt pakketje aan voor het vieren van het Heilig Avondmaal op Goede Vrijdag. In het pakketje zit een flesje druivensap en stukje brood of matze. Op Goede Vrijdag wordt een dienst uitgezonden op YouTube, waarbij de gemeenteleden die kijken het Avondmaal thuis maar in onderlinge verbondenheid kunnen vieren. Bekijk hier ter inspiratie de (concept)brief bij dit initiatief.
  • Iemand wees ons op een initiatief in Engeland, waar christenen worden opgeroepen om op Eerste Paasdag om 10.00 uur twee bekende paasliederen te zingen: 'in je tuin, op straat, zoals de Italianen vanaf je balkon of tijdens je dagelijkse blokje om' - uiteraard met inachtneming van de regels voor afstand houden. Op deze manier is het goede nieuws van Pasen ook buiten onze digitale kerkdiensten te horen. Lees er hier meer over. 
  • In Lelystad organiseren kerken in de Stille Week een alternatief voor de 'berenroute', namelijk een Paastocht van Hoop: mensen zetten geen teddyberen voor het raam, maar symbolen van Pasen. 
  • In veel gemeenten is het traditie om de bloemen ‘vanuit de dienst’ bij iemand te laten bezorgen. Een gemeente pleit ervoor om ook in deze periode elke week een boeket bloemen bij iemand te bezorgen, ook al worden er niet op dezelfde manier diensten gehouden. Dat is een onmisbaar gebaar voor zieken en ouderen, maar denk nu vooral ook aan de alleenstaanden.
  • Met behulp van verschillende gemeenten hebben we speciale tips voor 'coronaproof jeugdwerk' verzameld - die vindt u hier.
  • Een baptistengemeente biedt via facebook aan om mensen die zelf vanwege het coronavirus de deur niet uit kunnen, te helpen met bijvoorbeeld het doen van boodschappen of het ophalen van medicijnen. Dit aanbod geldt voor gemeenteleden én mensen van buiten de kerk. Hierbij moet natuurlijk worden nagedacht over de manieren van afleveren en betalen, en het houden van veilige afstand.
  • Sommige gemeenten delen online een complete dienst met de gemeente via links naar liederen en een preek.
  • In sommige gemeenten neemt de voorganger vanuit zijn eigen huiskamer zijn preek op als filmpje en deelt die via facebook en de gemeentewebsite. Andere voorgangers nemen een overdenking op vanuit de (lege) kerk. 
  • Er zijn gemeenten die voor elke zondag per e-mail de invulling voor de zondagsschool aanbieden aan de ouders, waardoor het lopende programma door kan gaan. Soms wordt ook bijbehorend verwerkingsmateriaal bij de ouders langsgebracht.
     
  • KinderwerkOp deze website biedt Matthijs Vlaardingerbroek online kinderprogramma's aan, speciaalvoor deze tijd, zowel een wekelijks zondagsschoolprogramma met een verhaal, poppenspel, een bijpassend filmpje en suggesties voor verwerking, als een dagelijkse poppenshow rond een bijbelverhaal of bijbels thema.
  • De Evangelische Omroep stelt tientallen opnames van Nederland Zingt-liederen beschikbaar voor gebruik in een digitale kerkdienst. De lijst bestaat uit een brede selectie van liederen; van ‘Abba Vader’ tot diverse psalmen en ‘Zegekroon’. De liederen zijn gratis te downloaden via de website eo.nl/samengeloven.
  • Gebedscursus: Alpha Nederland biedt een online Prayer Course aan, een reis door het Onze Vader in zes filmpjes. Om (online) in kringen/kleine groepen/gezinnen over door te praten.
  • Bekijk ook de mogelijkheden en links die MissieNederland verzameld heeft. 
  • Ook de website Jezus.nl biedt online materiaal en ideeën om creatief om te gaan met het moeten annuleren van kerkdiensten.
  • Bekijk ook de '6 kansen voor kerken in deze coronacrisis' op de website van Tear, met onder andere: omkijken naar ouderen in je straat - hebben zij nog iets nodig?
  • Filmpje maken?  Bekijk deze tips!

Meer tips om elkaar te inspireren? Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken., zodat we ze hier kunnen delen.

Links naar andere tips en bijdragen

Adressen

Baptist House
Postjesweg 150
1061 AX Amsterdam

Tel. Algemeen:
020-21030 23
Tel. Seminarium:
020-210 30 24
E-mail: info@baptisten.nl

Snel bellen:

Dienstencentrum: 020-2103023
Seminarium: 020-2103024